روح زنده فرهنگ قلات
موسیقی بومی، هنرهای دستی، شعر محلی و جشنهای سنتی که نسل به نسل در این روستا زنده ماندهاند
فرهنگی ریشهدار در کوهستان
فرهنگ قلات آمیزهای است از سنتهای کهن فارسی، تأثیرات ایل قشقایی و ویژگیهای منحصربهفرد روستاهای کوهستانی زاگرس. این فرهنگ در موسیقی، پوشاک، صنایع دستی و آیینهای جمعی مردم تجلی مییابد.
زبان و گویش مردم قلات ترکیبی از فارسی محلی با ویژگیهای منطقهای است. ضربالمثلها، افسانهها و قصههای پیران روستا گنجینهای از حکمت و تجربه نسلهاست که متأسفانه بخشی از آن در معرض فراموشی است.
آهنگ کوهستان
موسیقی محلی قلات با ساز و صدایی که از دل طبیعت کوهستان برخاسته
دهل و سرنا
در مراسم عروسی و جشنهای روستایی، دهل و سرنا نوازندگان محلی فضا را پر از شادی میکنند. این سازها میراث موسیقایی مشترک میان ایلهای فارس هستند.
ترانههای بومی قلات
ترانههای بومی قلات که اغلب درباره طبیعت، عشق، دلتنگی و کار کشاورزی هستند، بخش مهمی از میراث شفاهی این روستا محسوب میشوند.
رقصهای سنتی
رقصهای دستهجمعی در مراسم عروسی و جشنهای فصلی، که با دستزدن و حرکات هماهنگ گروهی انجام میشوند، از جلوههای بارز فرهنگ قلات هستند.
هنر دستهای قلاتی
صنایع دستی اصیلی که هنر و مهارت نسلهای گذشته را در خود دارند
گلیم و جاجیم بافی
زنان قلات از دیرباز به بافت گلیم و جاجیم مشغول بودهاند. این دستبافتهها با نقشهای هندسی و رنگهای طبیعی گیاهی، هویت فرهنگی منحصربهفردی دارند.
سفال و کوزهگری
کوزههای سفالی ساخته شده از خاک محلی که برای نگهداری آب، روغن و غلات استفاده میشدند، هنری قدیمی در این منطقهاند.
پارچههای دستباف
پارچههای پشمی و کتانی بافتهشده با پنبه و پشم محلی که از آنها برای تهیه لباسهای سنتی، روانداز و خورجین استفاده میشده است.
تقویم فرهنگی قلات
در طول سال، جشنها و مراسم گوناگونی در قلات برگزار میشود
جشن آغاز سال نو با آداب و رسوم خاص روستایی. روشن کردن آتش در کوچهها، پختن آجیل مشکلگشا و دید و بازدید خانهبهخانه از آداب ویژه این منطقه است.
در فصل برداشت گیلاس در خرداد و گردو و انار در مهر، شادیای خاص در روستا جاری میشود. همسایگان در برداشت به یکدیگر کمک میکنند و از محصول جشن میگیرند.
در سالهای کمباران، مراسم سنتی بارانخواهی با دعا و توسل به درگاه خداوند برگزار میشود. این آیین کهن که ریشه در باور به تقدس آب دارد، هنوز در برخی روستاها زنده است.
در شبهای سرد زمستان، مردم در دور اجاقهای گرم جمع میشوند، قصه میگویند، شعر میخوانند و از خاطرات گذشتگان یاد میکنند. این شبنشینیها مهمترین رکن انتقال فرهنگ شفاهیاند.